tirsdag 14. mai 2019

Kor godt kjenner vi kvarandre?

Det er mai og Selskapet var nesten spreidde for alle vindar, men ei lita gruppe samla seg og tok føre seg kriminalromanen Jeg lar deg gå av Clare Macintosh. Heldigvis er det eit sterkt gruppepress i Selskapet slik at dei færraste let vere å klappe boka igjen etter halvgått løp. Flinke jenter gjer leksene sine... Slik var det rett nok ikkje for dei fleste, for fleire sa at dette var ei bok som ga dei noko å tenke på.
Romanen startar med at ein liten gut på fem år vert køyrd ned og drepen. Så møter vi Jenna som har pakka sekken sin og reiser vekk. Ho kastar mobilen og går. Ho går heilt til ho kjem til Penfac og ein campingplass der ho får kontakt med eigaren som hjelper  ho til kontakt med eigaren til ei hytte ho får leige. Jenna er redd og ho har mareritt. I neste kapittel møter vi Ray, politietterforskar og den nye medarbeidaren hans Kate. Dei skal etterforske drapet på guten Jacob som vart køyrd ned. Mor til Jacob er forsvunnen, kor er ho og kvifor er ho borte? Jenna begynner etterkvart å kjenne seg trygg i hytta. Ho går ned på stranda og tek bilete av himmel, sand og hav. Ho skriv ord og helsingar på stranda og eigaren på campingplassen oppmuntrar henne til å selje desse bileta. Jenna er kunstnar, eigentleg skulptør før ho rømde frå Bristol og fortida der. Ho møter Patrick då ho prøver å redde nokre hvalpar. Han er vetrinær og overtaler henne til å ta seg av hvalpen som overlever. Ho gjer dette og livet blir til å bere. Ray og Kate jobbar vidare for å oppklare saka, men det er få spor å finne. Ray veit at sjefen ønskjer å stanse etterforskinga, men Kate er ung og sulten på å gjere eit gjennombrot. Dei to kjem farleg nær kvarandre og Ray må tenke på familien sin som og har sine utfordringar. Omlag halvvegs i romanen kjem Ian inn i bilete og vi får høyre korleis han og Jenna møttest. Ian ser alt ut i frå sin synsstad. Han gjer aldri noko feil, han vil eige Jenna noko som vi ser når han fortel om korleis han planlegg å ha henne heilt for seg sjølv.

Selskapet syntest denne vekslinga mellom personane som fortel i romanen var ganske forvirrande, men etterkvart kom alle inn i denne skrivemåten. Når vi møter Ian skjer det og eit temposkifte i framdrift og det bygger seg opp eit veldig drama. For det vi hadde trudd var grunnen til at Jenna hadde rømt, var slett ikkje det vi trudde før Ian kom inn i bilete. Kven var mor til Jacob og kva tilknytting hadde ho til desse hendingane, var ho og sonen tilfeldige offer?

Selskapet diskuterte psykopater og deira handlingar. Kor lett er det å finne ut at du har med ein spykopat å gjere? Kva veit vi om kva som går føre seg hos naboen eller dei vi trur vi kjenner?  Boka tek opp eit alvorleg og aktuelt tema. Vi syntes skildringa av forholdet mellom Ray og Kate var kleint, Ray med konstant dårleg samvit ovanfor kona og ungane og Kate som er ung og underordna. Boka var skriven før #metoo - helt tydeleg! Boka har ein open slutt og vi diskuterte om dette var ei styrke eller ein svakheit, vi var ikkje samde her. I konservativ krim er det alltid slutt når det er slutt, her er vi ikkje sikre... kva vil forfattaren? At vi skal sitte igjen med eit spørsmål?

torsdag 2. mai 2019

Vi møtast i mai

Nokre i Selskapet ville lese krim. Nokre i Selskapet ville lese bøker med kvinnelege forfattarar. Då vart valet for mai-boka Clare MacIntosh si debut bok Jeg lar deg gå.
Det kan verte spennande å høyre kva som vert diskusjonen denne gongen! Vert det slakt eller hylling? Eller kanskje noko midt i mellom? Den som møter opp får sjå.
Har du lyst til å vere med? Møt opp på Meland bibliotek 9. mai kl.19.00.
Velkomne!

onsdag 24. april 2019

"Mykje sit mellom øyra, men ikkje alt"

Årstida kalla på ei lettlese bok og valet for "mars-boka" vart Isabel Allende si bok Etter vinteren. Vi tok ein runde mellom dei frammøtte i Selskapet og eit klart fleirtal hadde hatt ei kjekk lesestund med denne. Boka er med i serien Lesetid, ein serie bøker som har både særs lettlese bøker og andre gonger slik som denne, bøker kor ein faktisk kan lære noko om tilhøva rundt om i verda.
Boka har tre hovudpersonar Lucia, Richard og Evelyn. Dei fortel kvar si historie som på kvar sin måte er rystande. Lucia frå Chile fortel om flukt, tap og sjukdom, men og om gode dagar. Richard fortel om far sin og arven han tek opp etter han. Om kjærleik, barn og grusomme tap, om trongen til å gøyme seg frå livet og ikkje involvere seg. Evelyn fortel om livet i Guatemala, om å leve saman med bestemora, om den gode presten Benito som reddar livet hennar frå terroristar. Ho fortel om flukten til Amerika, der ho ikkje er ønskt velkommen, men snik seg inn likevel.
Desse tre "møtest" ein vinterdag med snøstorm i New York. Evelyn køyrer inn i bilen til Richard og i bilen har ho eit lik som ho må bli kvitt. Lucia er leigetakar i huset til Richard og sjølv om han har prøvd å halde Lucia på god avstand, må han no be henne om hjelp. Evelyn har lånt den fine bilen til arbeidsgjevaren sin. Ho er pleiar til ein sterkt handikappa gut og dei to har fått god kontakt. Ho oppdagar liket i bilen når ho er på veg ut for å kjøpe bleier til guten og krasjet fører til ei rekke rare, lett komiske og nokre irriterande hendingar.
 
 Alle meinte at historia Evelyn fortalde var både gripande, forferdeleg og vi lærte noko om tilhøva i Guatemala. Nyhende fortel om Sør-Amerikanarar som går mot grensa til USA for å komme inn i landet og få ein ny start. Evelyn vart ein av dei som vi berre ser i forbifarten og som slik menneskeleggjer flyktningane. Sjølv om historia til Lucia vart ei ny påminning om den valdeleg historia til Chile og kva eit diktatur kan føre til, syntes vi nok at ho var ganske gesjeftig og særleg ovanfor Richard. Han på si side ga oss eit bilde på korleis personlege tragediar kan knuse livslysta til eit menneske, men makan til treig type og sååå redd for å bli involvert. Vi meinte at han trengte å bli rista ut av rutinane sine og sjå andre enn seg sjølv.
Vi likte måten boka var skriven på, tre personar med eit felles prosjekt, dette ga tempo til historia. Vi fekk forståing av kvifor dei handla slik dei gjorde, men då vi skulle snakke om kjærleikshistoria mellom Richard og Lucia - himla alle med "øgene" og meinte at dette kunne vi vore spart for. Det er viktig å få sagt at det midt i alvoret var nokre kostelege hendingar som løfta boka og  gjorde ho til ei fin lesaroppleving.

fredag 15. februar 2019

Å ha eit godt liv handlar ikkje om kor du bur

Etter sterke anbefalingar hadde Selskapet vald å lese Lille land av debutanten Gaël Faye. Det er ikkje godt å si kor vellukka det var, for fleire av deltakarane syntest dette var ei kjedeleg bok, for kjedeleg til å lesast heilt ut til og med. Andre derimot likte boka og forteljer måten godt.

Boka si handling er sett til Burundi, tida er tidleg på 1990-talet og dei som har levd ei stund veit da at på denne tida hendte folkemordet i Rwanda, nabolandet til Burundi. Ei grusom nedslakting av tutsiar og hutuar seg i mellom. Hovedpersonen er Gabriel/Gaby han lever saman med mor som er tutsi og far som er franskmann, veslesøstra Ana og to tenarar. Familien bur i ein blindveg i eit velståande strøk. Gaby sine næraste venner bur i nabohusa og livet hans kretsar om dette området. Han går på den franske skulen og blir kvar dag køyrd til skulen. Gaby vil at tilveret skal vere slik det er no; leik og moro, eit trygt liv med familie og venner rundt seg. Foreldra skiller seg og mora flyttar ut. Verda rundt trykker på og sjølv om Gaby strittar imot, vert spenninga i samfunnet aukande, rykta om redslane er ikkje lenger slik at han kan lukke augene for dette. Mor hans har familie i Rwanda og ho er engsteleg for dei og tek borna med på ei reise til slektningane i Rwanda. Gaby hugser leik og moro med kusinene og fetteren frå andre besøk, men denne gongen er det redsla for kontrollar på vegane og fiendskapen mellom folkegruppene som pregar turen. Vennene til Gaby lagar ein klubb og ein ny gut kjem med. Stemninga i gruppa endrar seg og nokre av dei vil at dei skal ta del i opprøret, ta side og vere med. Gaby vil ikkje, han vil at alt skal vere slik som før. I eit samfunn der polarisering kjem i fokus er det vanskeleg å halde seg nøytral. Gaby gøymer seg i bøkene, han finn ei anna verd der, men røynda trenger seg på og han vert tvinga til å ta side, for kva kan skje med dei han er glad i om han ikkje gjer det?

Gaby lever mellom to verder: heime i blindvegen er det trygt, ute der tenarane bur er det uro, det er rykte om vald, det er vanskeleg å klare kvardagen og dette fyrer opp under uroa.
Vi snakka om mor til Gaby som reiser attende til slekta si for å leite etter dei. Ho finn dei og må bere nesten oppløyste kroppar ut i hagen og gravlegge dei. Ho kjem heim, men er ein heilt annan person. Kor mykje kan eit menneske bere? Kor mykje vald og øydeleggingar kan ein sjå utan å bli slått ut og slått ned sjølv? Mor til Gaby klarer ikkje dette lenger, ho får ein uboteleg skade og lever eit slags liv vidare med dette.
Vi snakka om gruppepress. Sjølv vaksne vert pressa til å velje side, kor mykje meir då ein gut på 11 år?
Boka fortel om det første demokratiske valet i Burundi og vi snakka om i kva for grad overgangen frå einparti stat til fleirparti stat kunne finne stad i dette landet. Vi fann ikkje noko godt svar på dette, men det handlar kanskje om å finne sin eigen veg, steg for steg?
Når ein roman har ein gut som forteljar vert ikkje personskildringa det viktigaste. Vi kjem ikkje på djupna av personane, men vi får ta del i kva han registrerar, kjenslene og den desperate lengsla etter det kjende, slik alt var før. Vi får og ei anna forståing av tilhøva i Burundi på den tida, sjølv om vi aldri og heldigvis ikkje har same erfaringar.
Oppsummering: Det tok litt tid før vi kom inn i boka, men dei som likte boka hadde ei god lesaroppleving og kanskje skriv Gaël Faye ei ny bok?

fredag 8. februar 2019

Februarmøte!

Tida er inne for eit nytt møte i Selskapet! Denne gongen skal vi samtale om romanen Lille land av Gaël Faye. Faye er debutant, men har fått mye skryt, nominering til prisar og anna god omtale, så er det slik at Selskapet meiner det same? Har du lyst til å vere med; så møt opp på Strilabiblioteket, Frekhaug torsdag 14. februar kl.19.00.
Det er jo på sjølvaste Valentinsdagen vi skal møtast, men vi kan vel seie det slik at det er kjærleiken til bøker, litteratur og den gode samtalen som bind oss saman?
Hjarteleg velkommen!

onsdag 16. januar 2019

Møtekalender for våren 2019

Våren vil koma! Medan vi venter på den skal vi lese oss gjennom ei heil rekkje kjekke bøker.
Vi har sett opp følgjande møtedagar for våren.
Torsdag 14. februar
Torsdag 28. mars
Torsdag 9. mai
Torsdag 20. juni
Møta begynner kl.19.00 og alle møta vert på Strilabiblioteket, Frekhaug.
Har du lyst til å vere med? Ta kontakt med Strilabiblioteket i Knarvik eller på Frekhaug.
Velkomne!

fredag 11. januar 2019

Identiteten vår vert danna i møte med andre.

Selskapet hadde lese Jeg lever et liv som ligner deres i jula og no var tida inne for å ta for seg denne boka som ikkje er ein roman, men har undertittelen - en levnetsbeskrivelse. Med denne undertittelen var det grunn til å nærme seg boka som ein slags sjølvbiografi - og slik vart ho og lesen av mange.
Boka er skriven av Jan Grue og det handlar om livet hans frå han er tre år og det vert oppdaga at han har ein alvorleg muskelsjukdom som lenkjer han til rullestolen og som vil gje han ei kort leve tid. Han måtte heile tida leve med tanken: eg har inga framtid. Boka går fram til i dag, når han er 38 år, har blitt professor, er gift, har eit barn og har fått ein ny diagnose som gjer at levetida hans er like uviss som for alle oss andre. Grue skriv om korleis han opplevde å få overta alle permane frå foreldra med sjukehistoria si, alle søknader, vurderingar, omtalar av seg sjølv på ein særs klinisk og distansert måte. Han var rysta over å bli sett på som eit tilfelle, mennesket Jan vart heilt borte eller uvesentleg på eit vis. Han skriver om foreldra, skulen, utdanninga si og reisene han har gjort. Han reflekterer over korleis vi ser på menneske i rullestol og opplever at det er han som er problemet, ikkje at det er fysiske og mentale sperrer som gjer at han ikkje kan komme dit han vil. Vi får eit innblikk av kor nitidig han må planleggje kvar einaste ting som må gjerast. Hente eit glas vatten, kor mykje tid han må bruke for å kle på seg og ikkje minst om han skal reise. Vi planlegg og, men kan og vere spontane og springe av stad på kort varsel, dette er heilt umogeleg for han.
Han siterer Erving Goffman Selvet må ikke bare tilbys, det må godtas. Og ein annan stad: Det stigmatiserte individet kan også forsøke å rette opp tilstanden sin indirekte, ved å sette mye privat innsats inn på å mestre arenaer som vanligvis er avstengt for en med hans begrensninger.
Han skriv og om Mark O´Brien som fekk polio då han var barn og vart lenka til ei jernlunge så lenge han levde. O´Brien skriv om korleis han vart menneske, ein tittel som fasinerte Grue og som absolutt gjev nokre tankar til oss andre og.
Selskapet var særs delte i kva vi syntest om boka. For nokre hadde boka gått rett i hjartet, medan andre hadde streva seg igjennom og igjen andre hadde ikkje fått noko ut av denne lesinga. Vi var enige om at forfatteren set søkelyset på viktige aspekt i vårt samfunn. Han skriv godt, men akademisk, dette gjer at det er tyngre å komme seg gjennom boka. Nokre syntes boka hadde eit egosentrisk blikk, særs oppteken av seg og sitt og at "eg skal ha det på min måte". Nokre hadde notert flittig og kunne bidra med sitat som gjorde samtalen livleg og interessant. Det var mykje å gripe fatt i ved denne boka og uansett har vi vel fått noko å tenkje på i møte med andre menneske.