onsdag 22. april 2020

Selskapet og COVID-19

Vi skulle hatt møte torsdag 23. april, men på grunn av COVID-19 er det avlyst. På dette møtet skulle vi ha treft forfattar Erlend Kaasa og høyrd han snakke om den siste romanen sin Men ikkje Maria. Dette vert det altså ikkje noko av men,.... Det vert mumla om planar om å lage ei online-samtale med forfattaren og då vert det høve til å stille spørsmål. Det vil seie: de må sende spørsmåla til meg Bente på denne adressa: bentebing@gmail.com og så vert dei samla sendt over til den som skal samtale med forfattaren. Vi vil komme tilbake med dag og tid for denne samtalen. Om de ikkje har konkrete spørsmål til forfattaren vil eg gjerne vite kva de syntes om romanen! Kva var bånn og kva var topp? Trudde de på personane? Vart dei "verkelege" menneske eller ikkje heilt truverdige? Kva med desse mellomkapitla, dei som skilde seg frå hovudforteljinga, korleis fungerte dei for dykk? Forvirrande eller vart dei oppklart til slutt? Skriv nokre setningar til meg så skriv eg litt om dette her på bloggen innan første veka i mai.

Sjølv om vi ikkje får treffast denne gongen lever vi framleis i vona om eit møte i juni, nærare bestemt 11. juni 2020 kl.19.00 på Strilabiblioteket Frekhaug
Til det møtet les vi  Albert Camus: Pesten
Dette er ein klassikar og kanskje fleire har lese denne tidlegare? Gode bøker kan lesast fleire gonger og dette er ei av dei. Pesten kom ut for første gong i 1947 og på norsk i 1949,  ho har kome ut i ulike utgåver gjennom åra og siste gong no i 2020. Kanskje du gjennom denne boka får lyst til å lese fleire romanar av Albert Camus? Han var ein forfattar som skreiv nokre viktige romanar som kan vere interessante å lese igjen sett i lys av vår tid. Ta kontakt med biblioteket for å få låne boka om de vil lese ho på papir. Sidan fjernlånet ikkje fungerer for tida, må vi sirkulere dei eksemplara som er tilgjengeleg, men dette skal gå fint for boka er ikkje på så mange sider og ho er lett å lese. Boka finnest og som e-bok.

Kanskje vi sjåast i juni? I mellom tida: Ta vare på deg sjølv!

mandag 23. mars 2020

Dyster og pesimistisk


-Det  vart no for mykje om hestar, dette her! Slik fell første kommentaren då litteraturgruppa var samla for å diskutere «Przewalskis hest» av Maja Lunde. Boka, som var ei av dei nominerte til «P2-lytternes romanpis» 2020, er den tredje i det som skal bli ein kvartett med tema som handsamar samfunnsutviklinga i ljos av miljøkrisa.

I boka er tre forteljingar og tre epokar fletta inn i kvarandre.  Den eine forteljinga er lagt til 1882 og vi følgjer den russiske Mikael som  blir med på ein ekspedisjon til Monogolia for å fange urhestar til dyrehagen han arbeider i. I den andre fortellinga frå 1992 møter vi tyske Karin som vier livet sitt til å tilbakeføre urhesten til Mongolia, og endeleg i  det dystre framtidsscenarioet frå 2064 møter vi Eva og tenåringsdottera som bur i ein tidlegare naturpark på austlandet. Samfunnsstrukturane har kollapsa. Alt rasar saman rundt dei, og alle vert potensielle fiendar. Eva kjempar til siste slutt for å redde dei få villhestane om er att i naturparken.
Og då er vi tilbake til hestane og til samtalen om dei denne kvelden. Hestane er eit ledetema gjennom dei tre forteljingane, men for nokre i gruppa verka dette grepet som noko påklistra, ein lim som ikkje heilt fungerte. Biene sin betyding i matproduksjonen er viktig, vatn er ein føresetnad for liv, men at nokre urhestar skal bli så styrande for liva til menneske som lever på randen til eksistens verka lite truverdig. Det vart stilt spørsmål om hestane som gjennomgangstema var nok til å binde forteljingane saman til ein roman, og vi landa ikkje heilt det spørsmålet.  Vi var samde om at forfattaren formidlar betydinga av å ta vare på mangfaldet i naturen og dei som har lese dei Bienes historie og Blå kjende att både tekniske grep med dei parallelle historiene og figurer som går att i fleire av bøkene. Men dette er kan hende like interessante bøker når det gjeld menneskelege relasjonar som dei er innspel i miljødebatten. Dei menneskelege skildringane er både såre og nære og gruppa kunne godt tenkje seg ei bok der ein del av dei elementa som Lunde puttar inn, vart skrella bort, og at nokre av relasjonane vart meir utdjupa. Utviklingshistoria til Mikael er gripande,  dei ambivalente kjenslene Karin har for sonen som ho gong på gong prøver å redde frå stoffmisbruk og undergang, men som ho samstundes ikkje klarer å formidle kjærleik til når han treng det som mest, er hjarteskjerande, Eva si sterke dragning mot å bli verande på garden men som skjønar at ho må gje opp garden for å gje tenåringsdottera det livet ho treng, er eit av dei få ljosglimta i ein elles dystopisk roman. Sjølv om ein og annan hadde kjempa seg gjennom boka, var det skildringar som dette som gjorde at dei fleste fann boka lesverdig, sjølv om framtidsvisjonen vart for dyster og pessimistisk.
Referert av Marit

onsdag 12. februar 2020

Møte i mars

Boka som skal samle oss til neste møte i Selskapet er Maia Lunde sin roman Przewalskis hest. Det er den tredje boka om historie, notid, framtid og miljø. Den første boka med dette temaet var Bienes historie, den andre heiter Blå og Przewalskis hest er den tredje. Du treng ikkje å ha lese dei første bøkene for å ha glede av den tredje boka, men om du treng lesestoff er ikkje Bienes historie og Blå eit dårleg val.
Selskapet møtast på Strilabiblioteket, Frekhaug torsdag 5. mars kl.19.00
Om du har lyst til å vere med, ta kontakt med biblioteket.
Velkommen!

mandag 10. februar 2020

Å ta nattoget - kan det forteljast betre?

Selskapet var samla til første møtet etter nyåret og gruppeleiaren nytta høvet til å leggje seg i ei langflat orsaking for å ha føreslått å lese Agnar Mykle: Lasso rundt fru Luna. Nokre tok i mot orsakinga med stor velvilje, medan andre ikkje skjøna kva ho snakka om, for dette hadde vore ein fryd å lesa frå byrjinga til slutt. Ja, slik var stemninga - delt omlag i to. Den eine delen hadde slite seg igjennom boka, medan den andre hadde mora seg, grene og gremma seg over Ask Burlefot og alle hans gjerningar.
Ask veks opp med far som er trikkeførar, mor som er heimeverande og broren Balder som er mange år yngre og som beundrar storebroren noko veldig. Ask er høg - vadefugl aktig - han er sjenert, han er narsissistisk og han vil at alt skal vere vakkert og opphøgd. Han oppdagar tilfeldig at faren musikalsk, ein musikalitet faren gøymer og ikkje lar kome fram i nokon samanheng. Ask derimot får seg ein fiolin og speler mykje på den. Han komponerer og han ynkar seg når amatørar speler piano. Han ser på mora som ein ”bussybody” utan smak og som ein etterapar av tilfeldige trendar. Faren ser han på som ein streng innelukka mann. Broren Balder, tenkjer han på han? Ikkje før det er altfor seint. Ask får tilbod frå rektor Rex om ein stilling som styrar på ein handelsskule nordpå. Vel, tilbod og tilbod, han blir vel nærmast beordra og Ask grip sjansen til å komme vekk frå heimbyen og foreldra. Han får losji i romma til bestyraren og kost hos familien Zebedeussen som har seksten døtrer. Han blir kjent med Gunnhild og innleier eit forhold til henne. Gunnhild er vulgær etter Ask si meining, men Ask er mest oppteken av sex og seg sjølv og held ut med Gunnhild. Det viser seg at Gunnhild har hatt mange menn og går under namnet Nattstjernen. Den sjukmelde styraren råder han forsiktig til å avslutte forholdet, men for Ask er dette lettare sagt enn gjort. Gunnhild er gravid og Ask skal prøve å ordne ein abort for ho, dette mislukkast og Gunnhild meiner dei bør gifte seg. Ask vaklar, utset og tida går. Det nærmar seg eksamen for handelsskuleelevane, konvolutten med oppgåvene kjem og sanneleg er ein av konvoluttane dårlig limt igjen. Ask og Jo, hjelpelæraren lirkar ut eit ark og veit plutseleg korleis dei skal førebu elevane til eksamen. Det går strålande med eksamen og Ask får tilbod om å utvide opphaldet og vere styrar på handelsskulen i Ytrepollen. Han takkar ja og kjem seg unna både Gunnhild og familien hennar. Her møter han Siv, ei kvinne som er lita, slank og av eit anna kaliber enn Gunnhild. Når skuleåret er over får han vite at Gunnhild har fått ei dotter, han lover å gifte seg med henne, men stikk av til heimbyen og kjem seg unna nok ein gong. Siv som og vart gravid, reiser til Sørlandet og tek inn på ein heim for einslege mødrer. Hun får ei dotter, men adopterer henne vekk. Ho treffer Ask igjen, men det dei hadde saman er over. 
Selskapet var samde i at Ask var ung og uerfaren, umoden, sjølvoppteken, ja, nærast narsissistisk mann. Han ser på Gunhild som hore og Siv som madonna og for ein som er oppteken av det vakre og opphøgde fell Gunhild sørgjeleg igjennom. Ask vert i løpet av eit år far to to barn, men tekjer han på det? Berre som eit problem. Her tok Selskapet ei lita runde på tida då boka vart skreve og korleis haldningane har endra seg. Barn var ei kvinneoppgåve og det var berre kvinnene som "kom i uløkka". Vi forundra oss og over språket, den særs konservative ordbruken, men og tempo i boka - for her skriv forfattaren mange og lange setningar om korleis ei brødskive skal serverast for å gjere livet til ein sjuk betre. Det er mange gode observasjonar i boka og slike var det godt å bli minna på etterkvart som vi nærma oss høgdepunktet i boka: Reisa med nattoget! Ei reise med nattog har vel aldri korkje før eller seinare vorte levandegjort på ein slik måte. Vi kjende alle igjen kor trongt og vanskeleg det er å buksere seg inn i ei sovevogn. Detaljane med vattenkaraffelen, vasken i hjørnet, stigen, den skrekkelege stigen, dei andre i kupeen og deira lyder. Jau, vi var tilbake og hugsa kor dårleg vi sov om vi i det heile sov, lydane, den svake ristinga, slik var det. 
Kunne vi konkludere? Som ei sa, denne boka går nok inn i vår historie som ei bok vi ikkje gløymer! Ho har nok rett...


 

torsdag 16. januar 2020

Januar 2020, det er Agnar Mykle denne gong

Selskapet har lagt jula og nyårsfeiringa bak seg og skal igjen samlast for å snakke om kjekke bøker eller kanskje irriterande og provoserande bøker. Kva det blir denne gongen er ikkje godt å seie for no skal vi snakke om Agnar Mykle: Lasso rundt fru Luna .
Kanskje nokon har lese boka tidlegare?  Vi vil tru at eit gjenmøte med Ask Burlefot både kan vere utfordrande og oppfriskande. Dei som møter opp og tek del i samtalen kan få leggje ut om sine inntrykk.
Velkomne til Strilabiblioteket, Frekhaug torsdag 30. januar kl.19.00

tirsdag 14. januar 2020

2020 er her og nye møte ligg foran oss

Nytt år og nye møte i Nordhordland Litterære Selskap!
I det første halvåret skal vi møtast følgjande dagar:
Torsdag 30. januar
Torsdag 5. mars
Torsdag 23. april, denne gongen på Rossland avdeling. Denne dagen er og Verdas bokdag!
Torsdag 11. juni

Så er det sommarferie!

Alle møta finner stad på Strilabiblioteket, Frekhaug, kl.19.00, men med unnataket den 23. april.
Biblioteket låner inn bøkene vi skal lese, så langt det er mogeleg. Kva vi skal lese til neste gong vert avtala når vi møtast. Det kan bli endringar på desse ddatoane, så følgj med!
Velkomne til første møte 30. januar !

fredag 20. desember 2019

Når det "vanlige" blir det normale

Det er eit dristig prosjekt å ha litteraturgruppe midt i desember og det viste seg å stemme denne gongen og. Likevel hadde nokre sett av tid slik at vi kunne ha ein samtale om Tjenerinnens beretning ein dystopisk roman av Margaret Atwood. No var det slik at dei som var samla likte boka, Atwood sin skrivemåte og den kompromiss-lause måten ho forfølgjer prosjektet sitt. Hovedpersonen i romanen er Offred. Ho bur i staten som no heiter Gilead og har blitt opplært til å vere Tenerinne, det vil seie at ho er i fertil alder og "skal føde på knærne til deres herskerinner" slik det står i 1. Mos.30:1-3. Offred hadde både mann og barn før staten Gilead vart oppretta, men av di det vart fødd ferre barn, måtte dei som var fertile brukast til dette og ikkje minst var det viktig at leirarane/ Førarane og deira koner fekk barn. Offred prøver å rømme saman med familien sin, men dei vert fanga. Ho veit ikkje kor mann og barn er. Ho sjølv vart plassert på ein anstalt for opplæring av tenerinnar. Ho får ei venninne der, men dette er ikkje staden for venskap. Når ho er ferdig med utdanninga vert ho plassert hos ein Førar og kona hans. Ho kjenner att kona som var ein kjendis på TV og ein talsperson for heimelivet. Offred får ikkje vise at ho kjenner til kona til Føraren, men dette gjer at ho kjenner ei slags medkjensle med henne. Samfunnet er hierarkisk med ein klasse for Førarane og konene deira, så er det Vaktarar, Auge og i heimane er det Marthaer. Tenerinnene får tre sjansar til å bli gravide om dei ikkje lukkast vert dei sendt til Koloniane. Koloniane er sterkt forureina stader der dei må arbeide og der dei ganske raskt dør. Offred vert invitert til Føraren sitt kontor for å spille spel og prate. Han er einsam og ho må stort sett vere på rommet sitt. Dei får ei viss sympati for kvarandre, men Offred veit at ho lever på nåde. Når ho går ut for å handle for Marthaen i huset treff ho andre tenerinnar og gjennom ei anna får ho vite om ei undergrunnsrørsle som hjelper folk til å rømme frå Gilead. Når boka sluttar håper vi at ho klarer det.
Selskapet meinte at dette var ei fasinerande og skremmande bok. Atwood seier sjølv i eit intervju at alt ho har skreve i denne romanen har hendt ein eller annan stad i verda. Boka kom på engelsk i 1985 og vart omsett til norsk i 1987. Boka handlar både om diktatur, einsretting, nedbygging av velferdsgoder, innskrenking av ytringsfridomen og miljø-øydeleggingar. Det er ikkje akkurat feel-good, men heller ei bok til ettertanke og refleksjon. 

Margaret Atwood kom i 2019 ut med ein oppfølgjar som heiter The Testament, på norsk heiter boka Gileads døtre. Nokre i Selskapet hadde lese denne og den sterke anbefalinga er - les Tjenerinnens beretning først, då vert opplevinga av Gileads døtre betre og meir meiningsfull.