Sjelesorg - å sørge for/ ta vare på sjela - eller?

 

Sjelesorg av Dag Johan Haugerud var ein roman som sette fyr i Selskapet på ein positiv måte. Vi var hjarteleg samde om at dette er ei god bok! Det er mange fine setningar og observasjonar som forfattaren let oss ta del i og språket flyt lett. 

Boka handlar om Thomas som er diakon i ei kyrkje i Oslo. Han er ikke kristen og han er homofil. Han har studert på Menighetsfakultetet mellom anna saman med Siri som er prest i den same kyrkja. Thomas tenkjer tilbake på kjæraster han har hatt og korleis det har blitt slutt med dei. Han kjenner på at han berre har late dei drive vekk og så når dei har hatt det vanskeleg. Han møter Lars og vert både tiltrekt og fråstøyt av han. Lars ber han vere med til systera for å snakke med eller prøve å snakke med dottera Astrid. Ho har lagt seg i senga og orker ikkje å stå opp. Thomas prøver å snakke med henne, ho reagerer ikkje, men han får inntrykk av at ho lytter. Lars fortel om ein kjærast han hadde og som tok livet sitt. Denne samtalen får Thomas til å kjenne på at no er han sjelesørgar og at det ikkje kan bli eit forhold mellom dei. Thomas drømmer at han veit kva som skal til for at Astrid skal komme ut av pasiviteten og bli frisk. Han diskutere dette veldig med seg sjølv, men endar opp med å fortelje dette til foreldra. Dei tru på han og følgjer opp og Astrid får rett behandling og vert frisk. Thomas kjenner på einsemd, han vil vere der for andre, men kven er der for han?

Selskapet syntes Thomas set veldig strenge grenser for seg sjølv. Han seier fleire gonger at han ikkje er kristen, men slik som han snakkar og ter seg er det fleire av dei vi møter i romanen som spør om han om han verkeleg ikkje er det. 

Vi spurde oss: kva handlar denne romanen eigentleg om? Er det diakoni eller homofili, einsemd, tvil om eigen ståstad i forhald til tru og tvil? Vi forundra oss over namnet Thomas - vil forfattaren seie noko med å velgje eit slikt namn på hovudpersonen sin? Thomas tvilaren? Vi kom vel ikkje fram til noko svar, men vi kan anbefale boka, den var flott å lese!

Sommarlesing - eit lite samandrag

 

Korleis skal ein klare å hugse detaljane i tre bøker som ein har lese igjennom sommaren? Klart Selskapet hugsa hovudtrekka, men detaljane som vi lo av eller rista på hovudet av? Ikkje så enkelt om ein ikkje tek notater, så det har vi lært til neste gong.. Men det var kjekt å starte lesehausten i sol og ikkje minst snakke om desse bøkene. Tre ulike bøker, alle likte ikkje alle, men det vart nokre favorittar og forfattarar vi skal vende attende til.

Vi starta med romanen til Per Petterson: Du er hjemme nå. Boka handlar om Kasper om hans forhold til kvinner. Han er gift med Inger, utru med Signe, sover på bussen og har ein sjåfør som viser omtanke for han. Kasper er ein hjelpelaus, sjølvoppteken mann som ikkje tenkjer særleg djupt over handlingane sine og kva for konsekvenser dei har for livet til kona og barna deira. Vi møter han på dei første siden der han har kjørt ned eit rådyr. Han går ut og sit ved sida av dyret utan å hjelpe det, ringe til viltnemnda eller noko anna. Vi spurde oss er dette rådyret ein metafor for forholdet han har til kvinner? Tafatt sittande og berre sjå på lidinga? Petterson skriv vakkert, det er lett å lese, ein fryd. Det var fleire som hadde han som favoritt.

Marilyn Robinson:Huset ved broen Brua går over elva, elva tek liv, elva er reise, elva fløymer over og tek med seg alt rusk og rask, elva er bindeledd og skilje mellom menneska som bur ved henne. Det er søstrene Ruth og Lucille som er hovudpersonane i denne romanen. dei vert plassert på trappa til mormora før mor deira køyrer bilen utfor eit stup og drep seg. Mormor er stabilitet, men ho døyr og inn kjem to tanter som ikkje er glad i barn og helst vil halde fram med eit roleg liv på hotellet der dei bur. Tante Sylvie kjem, mora si søster, og med henne kjem uroa, eit rastlaust liv og tilfeldigheiter. Sylvie samlar på bokser, flasker, aviser og dette et seg inn i alle rom. Ruth synest dette er spannande og vert tiltala av livet til Sylvie, medan Lucille ønsker seg eit trygt og forutseieleg liv. Boka handlar om mental helse. Den vaksne i familen er ikkje rusta for verda. Tantene (søstrene til mormora) er hemma av redsle og ingen av dei klarer å skape trygge rammer for dei to jentene. Robinson skriv godt, landskapet trer tydeleg fram og ho har nokre nydelege formuleringar midt i alt det mørke. 

Ali Smith: Høst Denne romanen er den første i ein kvartett alle med titlar frå årstidene. Denne har bakteppe frå tida då brittane stemde over Brexit. Hovudpersonen er Elisabeth som bur hos mora og besøker sin gamle venn Daniel. Han har vore barnepassaren hennar, sjølv om mora ikkje vil høyre på slikt. Men han har og lært Elisabeth å stille spørsmål, reflektere og ikkje minst interessere seg for kunst og kunstnarar. Dei to går på tur og han spør ho kvar gong dei treffes: Kva les du? No når han er gammal og bur på ein sjukeheim er det Elisabeth som kjem til han. Ho sit ved senga hans og les, når han vakner spør han: Kva les du?  

Boka har nokre fantastiske episodar som fekk Selskapet til å gapskratte, men vi fann ut at for å få fullt utbytte av boka burde vi nok ha meir kunnskap om det engelske samfunnet enn det vi har per no. Likevel det er ikkje mogeleg å unngå den skarpe samfunnskritikken boka inneheld og for nokre av oss er det meir enn grunn nok til å halde fram med å lese Ali Smith. 

Gjennom hausten 2026 skal vi lese:

 Og der var den våtaste sommaren i mannsminne over og vi kan starte på hausten som kanskje kan bli fin, kven veit... Vi skal uansett lese bøker som vi  har vorte samde om og det vert ganske sikkert både kjekt og spannande! Vi startar med oppsummeringa av bøkene vi las i sommer den 18. august, men så kjem lista over bøkene vi skal lese i haust:

Tysdag 15. september kl.19.00 på Alver bibliotek, Frekhaug møtast vi for å samsnakke om Dag Johan Haugerud sin roman: Sjelesorg.

 

Tysdag 13. oktober kl.19.00 på Alver bibliotek, Frekhaug er det nytt treff og boka denne gongen er Zadie Smith og romanen Hvite tenner

 

 

 

 

 

 

 

 

 Tysdag 24. november kl.19.00 på Alver bibliotek, Frekhaug treffast vi og snakker om romanen Medmenneske av Olav Duun Det er 150 år sidan Olav duun vart fødd, så det er all grunn til å sjå nærare på forfatterskapen hans.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Og så til sist treffast vi tysdag 15.12. klokka 19.00 på Alver bibliotek, Frekhaug og samsnakkast om Isabel Allende: Vinden kjenner mitt navn.

 

 

 

 

 

 

 

 

Men sidan vi trur på et liv etter nyttår, så har vi allereie bestemt at på møtet tysdag den 19. januar 2027 kl.19.00 på Alver bibliotek, Frekhaug skal vi lese Gerd Brantenberg: Egalias døtre

 

Nei, nei, nei

 

Dette sa dei frammøtte då vi skulle snakke om Toni Morrison sin roman: Kjærlighet - kva var det som fekk dei til å gå til slike drastiske utsegner? Jau, forteljinga hoppar hit og dit frå peron til person og ikkje minst i tid. Kven snakker og ikkje minst i kvafor tidsrom snakker personen, er det fortid eller notid? Det er mange personer å forhalde seg til og når vi omsider finn ut hva for person som har ført til alt dette elende så vart vi kvalme... Men for å starte med ei kort oppsummering:

Boka handlar om familien til hotelleigaren Bill Cosey,  familien hans og nokre personar knytt til dei gjennom arbeidet. Bill Cosey bygger eit flott hotell der dei velståande svarte kan komme, spise god mat, danse og verte underhaldne. Mange kjem og dette gjev arbeid til mange i byen. Bill gifter seg med Julia og får sonen Billy. Julia døyr og Bill er åleine i mange år. Billy gifter seg med May og får dottera Christine. Ho har ei jamnaldrande venninne Heed (of the night) og dei er ofte saman. Bill liker unge jenter, veldig unge, så han tek kontakt med foreldra til Heed, gjev pengar til faren og ei veske til mora og så giftar han seg med ho når ho er elleve år. Dette fører til eit brudd mellom Christine og Heed og dette vert aldri legt. Når vi kjem inn i boka er Heed gammal og sjuk, Christine har flytta tilbake til huset familien ein gong hadde og dei to kvinnene bur i kvar sin del av huset. Striden står om testamentet etter Bill, for så langt dei veit skreiv han ikkje eit ordentlig testamente, men berre nokre ord på ein meny. 

Inn på scena kjem Junior, ei ung jente med tung bagasje. Ho har fått tak i ei annonse der Heed lyser etter ein assistent. Junior seier ho kan gjere alt Heed treng hjelp til og ho får jobben. Vida, som tidlegare arbeidde i resepsjonen på hotellet og Sandler som ofte var på fisketur med Bill, treff og Junior og ikkje minst barnebarnet deira Romen. Junior er på utkikk etter å sikre seg ein stad å vere. Romen er forelska i Junior. Heed og Christine som elska kvarandre fortærast av hat og Vida og Sandler prøver å rettleia Romen ut av trøbbel. 

Det er ei innfløkt historie og vi vart ganske forvirra av di tidslina i forteljinga stadig vart broten. Då vi oppdaga kva for ein ekkel fyr Bill var, vart det og mykje anna ved historia som og var ekkelt. Historia fortel om ein mann som hater kvinner og gjev uttrykk for det ved å bruke dei og sette dei opp imot kvarandre. Vi vart rysta over at han kunne gifte seg med ei jente på elleve år, men vi vart realitetsorientert ved at ein kunne opplyse om at det er lov å gifte vekk mindreårige barn i fleire land. Kan vi anbefale denne boka? Nei, vi kan vel ikkje det, men Toni Morrison har skrive mange bøker og fleire av dei er fantastiske, tankevekkjande og gode, så vi anbefalar heller forfattaren denne gongen. 

Sommarlesing 2026

 I sommar skal Nordhorland Litterære Selskap lese tre bøker. Vi tek "ferie" frå og med siste møte i 16. juni til neste møte som vert 18. august Alver bibliotek, Frekhaug. I denne tida skal vi lese desse bøkene:

 

 

  

Vi les Per Petterson si siste bok Du er hjemme nå 

Per Peterson er ein kjend norsk forfattar med mange prisvinande bøker bak seg. 

Neste bok er Marilynne Robinson: Huset ved broen 

Marilynne Robinson er ei amerikansk forfattar og har i tillegg til denne romanen skrive ein roman kvartet som anbefalast på det varmaste. (Gilead, Hjem, Jack, Lila)

og til sist les vi Ali Smith: Høst  Denne romanen er den første i ein kvartet (Høst, Vinter, Vår, Sommer)

Har du lyst til å vere med å lese desse romanane? Ta kontakt med biblioteket!

God lesing! 

Denne boka må lesast ein gong til

 

Eit lite utval av Selskapet sine medlemmar var samla for å snakke om romanen Augustblå av Deborah Levy. Det alle spurde seg sjølv om var: Skjøna vi hva denne boka eigentleg handla om? - og vi kom vel fram til at her var det mange referansar til musikk og litteratur som for nokre av oss kravde litt meir innsikt og "googling" enn det vi vanlegvis gjer. Samstundes var alle begeistra over boka, forfattaren sin skrivemåte, dei poetiske bileta og denne fasinerande historia om Ann/Elsa og hennar utvikling som pianist. Vi møter henne første gong på ein marknad der ho ser ei dame som kjøper to hestar, som ho eigentleg vil ha sjølv. Dama mister hatten sin og den tek Elsa og bruker den. Denne dama dukker opp på fleire stader og vi lurte på om denne dama er Elsa sitt alterego. Elsa har bak seg eit samanbrot der ho på ein konsert spelar Rachmaninov sin pianokonsert nummer 2, men fingrane hennar har andre planar og ho går frå scena etter kort tid. Dette vert ein skandale i konsertverda og Elsa er utan arbeid for ei tid. Ho tar istaden elevar og ho kjenner igjen si eiga reise gjenom desse elevane.  Elsa vart adoptert av Arthur som seksåring og det vert sagt at ho var hans marionett gjenom sitt geni og hans opplæring. Når Arthur vert sjuk kjem ho ikkje på besøk før det er rett før han døyr og kjærasten hans Andrew er både sjalu og sint på Elsa av di ho ikkje bryr seg nok om Arthur. Ho blir hos Arthur til han døyr og ho møter dama med hestane.

Musikken ligg som ei strofe bak denne romanen. Elsa har i heile sitt bevisste liv spela piano. Det har vore hennar måte å komunisere på og når ho riv seg laus frå Rachmaninov sitt triste uttrykk, må ho streve for å finne sin eigen veg og den vegen får vi bli med på eit stykke.

Det er ikkje ofte dei fleste i Selskapet sitt noko forvirra tilbake og lurar på kva las vi no? Denne gongen var det fleire som sa at denne får vi nok lese ein gong til, så kanskje skjønar vi litt meir... kven veit? Deborah Levy er ein særs interessant forfattar  og bøkene hennar "sit i" ei god stund etter at vi har lest siste ord. Ei interessant lesaroppleving!

 

 

Er einsemd arveleg?

 

I april las Selskapet Fars rygg av Niels Fredrik Dahl og vart begeistra for det vakre språket og den vare og rørande forteljinga om faren og oppveksten hans. Han fekk Nordisk Råds Litteraturpris i 2024 for denne romanen og det var vel fortjent for det var eit samla Selskap som hadde gledd seg over å lese romanen. Boka handlar om far til forteljaren. Faren veks opp med mor og far, der farfaren til forteljaren er dommar i Egypt. Dommaren som alle kallar han, har sterke meiningar om korleis sonen skal leve, kven han kan vere saman med og ikkje minst kva som er sunt. Kvar sommar køyrer den vesle familien frå Egypt til Noreg. Elles i året går han på heimeskule hos mor si, medan ho på si side raskt oppdagar at sonen kan meir enn ho og ho byrjar å gå lange turar langs havet, alltid kledd i kvitt. Slik går det fram til han er tretten år, då vert han køyrd til Noreg, Bærum og plassert hos ein familie som nett har mista sin eigen son. Her skal han gå på norsk skule og leve som andre norske ungdommar. Han overtek rommet til den avlidne guten, skia hans, sykkelen hans, speiderkleda hans og han hatar det inderleg. Men kva skal ein gut heilt i starten på tenåra gjere?

Han studerer korleis dei andre barna går på ski, så lærer han seg det. Han begynner på speidaren og det er kjekt, men det er berre på samlingane - utanfor er han like einsam som tidlegare. Han gjer seg nesten ferdig med skulen, men plutseleg vert han henta av Dommaren og køyrd til Sveits. Der skal han gå på internatskule og endeleg treff han to ungdommar, David og Paula, som han vert ven med. Dette er på 1930-talet og når han vert med  David heim på ferie får han for fyrste gong sjå korleis nasismen breier om seg. Dommaren dukker uventa opp att og tek han med seg attende til Noreg. Dommaren skiljer seg frå kona og overlet sonen til henne. Dei to bur i ei lita leiligheit og livet kjennes trongt til han treff andre studentar og ungdommar. Krigen kjem til Noreg og med den motstandsrøsrsla. Det vert kravd innsats, men faren kan ikkje levere og rømmer til Sverige. 

Selskapet feste seg ved mange epispodar i forteljinga. Romanen er ei studie i einsemd og ein studie av korleis barndomsminne kan skape ei lengt etter ein stad, ei utsikt eller eit rom. Det er ein vakker roman og vi vart nysgjerrige på kva anna Niels Fredrik Dahl har skrive. Dette er ein roman vel verdt å lese!